Quạt chống cháy nổ TBT

Hơi dung môi trong xưởng sơn hay khí gas rò rỉ ở trạm chiết không cần ngọn lửa để bốc cháy. Chỉ một tia lửa từ hộp đấu dây của quạt thông gió thông thường cũng đủ khởi phát đám cháy trong không gian đã tích tụ hỗn hợp khí.

Quạt chống cháy nổ TBT của Deton được chế tạo cho đúng nhóm môi trường này. Toàn bộ vỏ, khung và động cơ được thiết kế theo tiêu chí không sinh tia lửa khi vận hành, thay vì chỉ tập trung vào lưu lượng gió như các dòng thông gió phổ thông. Sản phẩm thuộc nhóm quạt hút phòng nổ, chạy điện 3 pha, có 8 mã trải từ 370 W đến 3 kW.

SSB Electric là nhà phân phối chính hãng Deton tại Việt Nam. Trong bài viết này, chúng tôi phân tích chi tiết cấu tạo, đặc điểm nổi bật và ứng dụng thực tế của dòng quạt này.

Cấu tạo quạt chống cháy nổ TBT

Điểm khác biệt của một chiếc quạt phòng nổ nằm ở chỗ mọi bộ phận đều được chọn theo tiêu chí an toàn trước, hiệu suất sau. Vật liệu phải chịu được hơi hóa chất mà không mục, kết cấu phải kín để nguồn nhiệt không thoát ra ngoài, và các chi tiết chuyển động không được ma sát tạo tia lửa.

Vỏ và khung thép sơn tĩnh điện

Vỏ và khung của dòng TBT làm bằng thép sơn tĩnh điện. Lớp sơn phủ bằng phương pháp tĩnh điện rồi sấy ở nhiệt độ cao, tạo màng bám chắc và đều hơn sơn quét thủ công, kể cả ở mép và góc khuất. So với tôn trần hoặc tôn mạ kẽm để mộc, lớp phủ này chặn hơi dung môi và hơi axit nhẹ tiếp xúc trực tiếp với kim loại nền. Kết cấu thép cũng đủ cứng để lắp xuyên vách mà không cần khung đỡ phụ.

Cánh quạt hợp kim

Cánh quạt làm bằng hợp kim. Ở nhóm quạt chạy liên tục, cánh phải được cân bằng động trước khi lắp: cánh lệch tâm sẽ rung, và rung kéo dài làm mòn ổ bi, sinh ma sát bất thường tại đúng vị trí không ai muốn có ma sát trong khu vực phòng nổ. Cánh hợp kim giữ hình dạng ở nhiệt độ cao tốt hơn cánh nhựa và nhẹ hơn cánh tôn dập cùng đường kính, nên motor khởi động nhẹ tải hơn và ổ bi chịu ít lực dọc trục hơn.

Động cơ 100% lõi đồng

Cả 8 mã TBT dùng động cơ 100% lõi đồng, chạy điện 3 pha 380V. So với motor lõi nhôm thường gặp ở phân khúc giá thấp, dây đồng có điện trở thấp hơn ở cùng tiết diện, nên phần điện năng biến thành nhiệt trong cuộn dây ít hơn và motor chạy mát hơn. Với quạt phòng nổ, nhiệt độ bề mặt motor là một thông số an toàn chứ không chỉ là chuyện tuổi thọ: motor càng mát thì càng cách xa ngưỡng bắt cháy của hỗn hợp khí xung quanh.

Đặc điểm nổi bật của quạt chống cháy nổ TBT

Quạt chống cháy nổ TBT không cạnh tranh với quạt thông gió phổ thông ở giá hay ở lưu lượng trên mỗi watt. Giá trị của nó nằm ở chỗ đây là loại quạt được phép lắp trong khu vực mà quạt thường bị cấm.

Cấu tạo chống phát tia lửa

Quạt thông gió thông thường không được thiết kế để tránh sinh tia lửa: hộp đấu dây hở, khe hở giữa các chi tiết rộng, và không có yêu cầu nào về nhiệt độ bề mặt. Trong xưởng có hơi dung môi, cả ba điểm đó đều là nguồn mồi. Dòng TBT xử lý bằng cách bọc kín phần điện và hạn chế các điểm có thể phát sinh ma sát, để hiện tượng phóng điện nếu xảy ra bên trong cũng không lan ra hỗn hợp khí bên ngoài. Đây là lý do không thể thay quạt phòng nổ bằng quạt thường rẻ hơn.

Kháng ăn mòn hơi hóa chất

Ăn mòn ở nhà máy hóa chất không đến từ nước mưa mà từ hơi axit và hơi dung môi lơ lửng trong không khí, tấn công liên tục cả mặt trong lẫn mặt ngoài vỏ quạt. Quạt vỏ tôn trần trong môi trường này thường xuống cấp trước cả motor: mép tôn rỉ, mối ghép bung, rồi khung mất độ cứng khiến cánh chạm vỏ. Lớp sơn tĩnh điện của TBT làm chậm quá trình đó, và vì lớp phủ đều cả ở góc khuất nên chỗ thường hỏng trước tiên lại là chỗ được bảo vệ tốt.

Dải công suất rộng với 8 mã

Tám mã TBT trải từ 370 W với lưu lượng 4.141 m³/h đến 3 kW với lưu lượng 23.815 m³/h, chênh nhau gần 6 lần về lưu lượng. Khoảng chia đủ dày để chọn đúng cỡ cho từng khu vực thay vì lấy một mã lớn dùng chung. Với thiết bị chạy liên tục, chọn dư công suất không phải là an toàn mà là tiền điện trả thêm mỗi tháng. Lưu ý hai mã cùng 750 W nhưng lưu lượng chênh nhau đáng kể, nên cần đọc bảng theo cột lưu lượng chứ không theo công suất.

Motor chịu được vận hành liên tục

Khu vực phòng nổ không có phương án tắt quạt để nghỉ: dừng thông gió vài giờ là hơi dung môi tích tụ trở lại tới ngưỡng nguy hiểm. Thiết bị vì thế phải chạy gần như liên tục quanh năm, khác hẳn quạt nhà xưởng chỉ chạy theo ca sản xuất. Dòng TBT được bảo hành 12 tháng, và SSB Electric giữ sẵn linh kiện cùng đời cho các dòng đang phân phối, nên khi motor có vấn đề thì phương án là thay chi tiết chứ không phải bỏ cả chiếc quạt.

Bảng giá chi tiết 8 mã quạt phòng nổ Deton TBT

Dưới đây là công suất, lưu lượng gió và giá bán của 8 mã quạt TBT, sắp xếp tăng dần theo lưu lượng. Giá cập nhật tháng 8/2026, chưa gồm VAT, vận chuyển và lắp đặt.

Mã sản phẩm	Công suất	Lưu lượng gió (m³/h)	Giá bán (VNĐ)
Deton TBT35-3.15A	370 W	4.141	5.290.000
Deton TBT35-4A	550 W	4.806	6.200.000
Deton TBT35-3.55A	750 W	5.965	6.990.000
Deton TBT35-4A-2	1,1 kW	8.513	7.690.000
Deton TBT35-5A	750 W	9.133	7.750.000
Deton TBT35-5.6A	1,1 kW	12.812	8.960.000
Deton TBT35-6.3A	1,5 kW	16.639	9.520.000
Deton TBT35-7.1A	3 kW	23.815	11.800.000

Ứng dụng của quạt chống cháy nổ TBT

Dòng TBT không phải lựa chọn hợp lý cho mọi nhà xưởng. Ở khu vực không có hơi dễ cháy, một chiếc quạt công nghiệp thông thường cho lưu lượng tương đương với giá thấp hơn nhiều. Sản phẩm này chỉ đáng tiền ở đúng bốn nhóm môi trường dưới đây.

Nhà máy hóa chất, sơn và dung môi

Xưởng pha sơn và nhà máy hóa chất luôn có một lượng hơi dung môi bay lên từ bể pha, buồng sấy, khu vực rửa dụng cụ và cả thùng chứa chưa đậy kín. Nồng độ hơi tăng dần trong ca làm nếu không được hút ra liên tục, và mọi thiết bị điện trong khu vực đều thành nguồn mồi. Đây là nhóm môi trường mà dòng TBT được thiết kế nhắm tới, phổ biến ở các vùng công nghiệp Đồng Nai, Bình Dương và Long An.

Kho xăng dầu và trạm chiết gas

Hơi xăng dầu nặng hơn không khí nên đọng ở nền và hố ga, chỗ mà thông gió tự nhiên gần như không xử lý được. Trạm chiết LPG có bài toán tương tự với khí hóa lỏng rò rỉ tại khớp nối. Ở nhóm công trình này, thiết bị điện lắp trong khu vực nguy hiểm phải là loại phòng nổ theo yêu cầu nghiệm thu phòng cháy chữa cháy, nên quạt thông gió thường không dùng được kể cả khi đủ lưu lượng.

Xưởng gỗ và khu vực bụi gỗ

Bụi gỗ mịn lơ lửng trong không khí là hỗn hợp có thể gây nổ bụi khi đạt đủ nồng độ và gặp nguồn nhiệt. Khu vực chà nhám và buồng sơn PU trong xưởng nội thất đều nằm trong nhóm rủi ro này. Với các xưởng gỗ, dòng TBT phù hợp ở buồng sơn và khu vực còn hơi dung môi sau lọc bụi, nơi lưu lượng cần không quá lớn.

Nhà máy dược phẩm và khu sạc ắc quy

Nhà máy dược dùng cồn và dung môi hữu cơ ở khâu chiết xuất và vệ sinh thiết bị. Khu sạc ắc quy chì lại sinh khí hydro trong quá trình nạp, loại khí bắt cháy ở nồng độ rất thấp và nhẹ hơn không khí nên tích tụ ngay dưới trần. Cả hai đều là không gian kín, ít cửa thông và có người làm việc bên trong, nên quạt hút vừa phải an toàn cháy nổ vừa phải duy trì thay khí ổn định suốt ca.